Rechten en plichten

Je hebt recht op financiële hulp vanuit de gemeente en op een aanvulling van je inkomen tot de bijstandsnorm die voor jou geldt. Daarnaast heb je ook recht op hulp bij het zoeken naar een baan. Je mag het volgende verwachten van ons:

• De gemeente behandelt je correct.
• Je ontvangt op tijd je uitkering.
• De gemeente beschermt je gegevens.
• Je weet waarom de gemeente een bepaald besluit heeft genomen.
• Je kunt bezwaar maken.
• Je mag maximaal 28 dagen per kalenderjaar naar het buitenland.
• Je kunt een tijdelijke ontheffing van arbeidsverplichtingen aanvragen.

Inlichtingenplicht
Vanaf het moment dat je een uitkering aanvraagt, heb je een ‘inlichtingenplicht’. Dat betekent dat je ons alle informatie geeft die belangrijk is voor je recht op bijstand. Verandert er iets in je situatie? Geef dit dan meteen door. Bijvoorbeeld:

• Je gaat (gedeeltelijk) werken en ontvangt inkomsten.
• Je krijgt een erfenis of wint een prijs in een loterij.
• Je wilt een auto of motor kopen.
• Je wilt een studie volgen.
• Je wilt vrijwilligerswerk doen.
• Je gaat verhuizen.
• Je leefsituatie verandert (samenwonen, scheiden/uit elkaar of kinderen die het huis uitgaan of weer thuis komen wonen).
• Je wilt met vakantie.
• Je ontvangt meer dan € 1.200 per jaar aan giften.
• Je vermogen komt boven de vermogensgrens uit.

Geef veranderingen door met het wijzigingsformulier. Lees meer over wijziging doorgeven >, of neem contact op met je rechtmatigheidsconsulent.

Belangrijk
Geef je veranderingen niet (op tijd) door? En krijg je hierdoor te veel uitkering? Dan moet je dit terugbetalen. Bij opzet of bewust misbruik kun je een waarschuwing of boete krijgen. Daarnaast kun je ook een boete of een waarschuwing krijgen als er sprake is van bewust misbruik. De hoogte van de boete kan net zo hoog zijn als het bedrag dat je te veel hebt ontvangen.

Medewerkingsplicht
Het is de bedoeling dat je meewerkt als de gemeente daarom vraagt. Dit betekent bijvoorbeeld:

• Meewerken aan een huisbezoek.
• Meewerken aan een onderzoek of controle of je nog recht hebt op de uitkering.

Doe je dat niet, dan kan de gemeente je uitkering verlagen.

Arbeidsverplichting
Als je een uitkering hebt, moet je ook zoeken naar werk, als dit past bij je situatie. Dit noemen we de arbeidsverplichting.  Dit zijn de regels:

• Je accepteert (passend) werk en probeert dit werk te houden. Passend werk betekent werk dat bij je past. We houden rekening met je gezondheid, opleiding, wensen en ervaring.
• Je schrijft je in bij een uitzendbureau.
• Ga je verhuizen? Dan zoek je vooraf werk in de gemeente waar je gaat wonen.
• Je bent bereid om maximaal 3 uur per dag te reizen als dit nodig is om werk te krijgen.
• Is er binnen 3 uur reistijd geen werk? Dan ben je bereid te verhuizen voor werk.
• Je zorgt ervoor dat je de benodigde kennis en vaardigheden in huis hebt en houdt.
• Je werkt mee aan de hulp die je van de gemeente krijgt om werk te vinden.
• Je zorgt ervoor dat je kleding, persoonlijke verzorging en gedrag het krijgen en vinden van werk niet tegenhouden.

Houd je je niet aan deze regels? Dan kunnen we de uitkering verlagen.
Kun je er niets aan doen? Dan mogen we dat niet doen. We houden altijd rekening met jouw persoonlijke situatie.

Alleenstaande ouder

Je kunt vrijstelling van de arbeidsplicht krijgen als je alleenstaande ouder bent met de volledige zorg voor 1 of meer kinderen tot 5 jaar. Je moet hiervoor wel een verzoek indienen bij je contactpersoon bij Werk & Inkomen. Als je ontheffing krijgt van de arbeidsplicht dan krijg je in elk geval wel een scholingsplicht. Je bent dan verplicht deel te nemen aan scholing die je door de gemeente wordt aangeboden.

Dringende reden

De gemeente kan je ook tijdelijk geheel of gedeeltelijk ontheffen van de arbeidsverplichtingen. Dat betekent dat je niet aan te verplichtingen hoeft te voldoen. Hier moeten wel dringende redenen voor zijn. Bijvoorbeeld als je de zorg hebt voor jonge kinderen. Ben je een alleenstaande ouder met een kind tot 12 jaar? Dan geldt de verplichting om een baan te aanvaarden alleen als er kinderopvang beschikbaar is.

Als je voor lange tijd en volledig arbeidsongeschikt bent, geldt er geen arbeidsplicht.

Dit betekent dat je uitkering tijdelijk geblokkeerd is. Hij is niet stopgezet, maar zolang deze blokkade er is, wordt je uitkering niet betaald. Vaak kun je zelf iets doen om de blokkade op te heffen, bijvoorbeeld door ontbrekende gegevens/bewijsstukken bij ons aan te leveren. Zodra je dit hebt gedaan, kan de blokkade meestal worden opgeheven en wordt je uitkering weer betaald. Zorg dat je dit op tijd doet. Als je te lang wacht, dan kan het zijn dat je uitkering wel wordt stopgezet.

Een boete kun je krijgen als je niet voldoet aan de inlichtingenplicht. De inlichtingenplicht houdt in, dat je alles wat invloed kan hebben op (de hoogte van) je uitkering aan Werk & Inkomen moet doorgeven. Dit doe je met het wijzigingsformulier. Als je dit niet meer in huis hebt, neem dan contact met je rechtmatigheidsconsulent. Lever je het formulier niet (op tijd) aan? Dan kun je een boete of waarschuwing krijgen. De boeteambtenaar beslist of je boete krijgt. Voordat dit besluit wordt genomen, krijg je altijd de kans om jouw kant van het verhaal toe te lichten.

Je uitkering kan worden verlaagd als je bepaalde afspraken niet nakomt. Bijvoorbeeld als je niet goed meewerkt aan een re-integratietraject of als je zelf je baan zonder goede reden opzegt. Je krijgt dan een periode minder of geen uitkering. De klantregisseur bepaalt dit.

Ben je dakloos en krijg je van ons een briefadres? Dan moet je aan bepaalde verplichtingen voldoen. Je moet er bijvoorbeeld alles aan doen om zo snel mogelijk eigen woonruimte te krijgen. Heb je niet je best gedaan om woonruimte te vinden? Dan kan het zijn dat je uitkering wordt verlaagd. Dan bepaalt je rechtmatigheidsconsulent dit.